← Πίσω στην αρχική

🔤 Κεφάλαιο 7: Βασικές Έννοιες Προγραμματισμού

Θεωρία, Ερωτήσεις Ανάπτυξης, Quiz & Ασκήσεις

📌 Εισαγωγή

Κάθε γλώσσα προγραμματισμού σχεδιάζεται για συγκεκριμένο σκοπό, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση σε ορισμένα χαρακτηριστικά σε βάρος βέβαια κάποιων άλλων. Δεν υπάρχει καλύτερη γλώσσα προγραμματισμού, απλά υπάρχει γλώσσα καταλληλότερη για την ανάπτυξη συγκεκριμένου τύπου εφαρμογών.

Οι γλώσσες προγραμματισμού περιέχουν πολλές πληροφορίες που σχετίζονται με τεχνικά θέματα. Αυτά τα χαρακτηριστικά αλλάζουν αρκετά συχνά, όπως η γλώσσα εξελίσσεται και εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τον εξοπλισμό και το λειτουργικό σύστημα. Οι νεότερες εκδόσεις των γλωσσών συνήθως διαθέτουν πλουσιότερο ρεπερτόριο εντολών και άλλων δυνατοτήτων, χωρίς όμως να προσθέτουν οτιδήποτε στην εκμάθηση της δημιουργίας σωστών προγραμμάτων.

Σχεδόν όλες οι γλώσσες προγραμματισμού έχουν κοινά χαρακτηριστικά, επεξεργάζονται κατά κανόνα τους ίδιους τύπους δεδομένων, υποστηρίζουν τις ίδιες βασικές δομές και έχουν παρόμοιες εντολές.

📌 7.1 Το Αλφάβητο της ΓΛΩΣΣΑΣ

Το αλφάβητο της ΓΛΩΣΣΑΣ αποτελείται από τα γράμματα του ελληνικού και του λατινικού αλφαβήτου, τα ψηφία, καθώς και από ειδικά σύμβολα, που χρησιμοποιούνται για προκαθορισμένες ενέργειες.

Συγκεκριμένα:

  • Γράμματα:
    • Κεφαλαία ελληνικού αλφαβήτου (Α–Ω)
    • Πεζά ελληνικού αλφαβήτου (α–ω)
    • Κεφαλαία λατινικού αλφαβήτου (A–Z)
    • Πεζά λατινικού αλφαβήτου (a–z)
  • Ψηφία: 0–9
  • Ειδικοί χαρακτήρες: + – * / = ^ ( ) . , ' ! & κενός χαρακτήρας

📌 7.2 Τύποι Δεδομένων

Οι τύποι δεδομένων που υποστηρίζει η ΓΛΩΣΣΑ είναι οι αριθμητικοί, που περιλαμβάνουν τους ακέραιους και τους πραγματικούς αριθμούς, οι χαρακτήρες και τέλος οι λογικοί.

Ακέραιος Τύπος

Ο τύπος αυτός περιλαμβάνει τους ακέραιους που είναι γνωστοί από τα μαθηματικά. Οι ακέραιοι μπορούν να είναι θετικοί, αρνητικοί ή μηδέν. Παραδείγματα: 1, 3409, 0, –25.

Πραγματικός Τύπος

Ο τύπος αυτός περιλαμβάνει τους πραγματικούς αριθμούς. Οι αριθμοί 3.14159, 2.71828, –112.45, 0.45 είναι πραγματικοί αριθμοί. Και οι πραγματικοί αριθμοί μπορούν να είναι θετικοί, αρνητικοί ή μηδέν.

Χαρακτήρας

Ο τύπος αυτός αναφέρεται τόσο σε ένα χαρακτήρα όσο και σε μια σειρά χαρακτήρων. Τα δεδομένα αυτού του τύπου μπορούν να περιέχουν οποιονδήποτε χαρακτήρα παράγεται από το πληκτρολόγιο. Παραδείγματα: 'Κ', 'Κώστας', 'σήμερα είναι Τετάρτη'.

⚠️ Σημαντικό: Οι χαρακτήρες πρέπει υποχρεωτικά να βρίσκονται μέσα σε απλά εισαγωγικά (''). Τα δεδομένα αυτού του τύπου, επειδή περιέχουν τόσο αλφαβητικούς όσο και αριθμητικούς χαρακτήρες, ονομάζονται συχνά αλφαριθμητικά.

Λογικός

Αυτός ο τύπος δέχεται μόνο δύο τιμές: ΑΛΗΘΗΣ και ΨΕΥΔΗΣ. Οι τιμές αντιπροσωπεύουν αληθείς ή ψευδείς προτάσεις.

📌 7.3 Κανόνες Ονοματολογίας

Κάθε πρόγραμμα, καθώς και τα δεδομένα που χρησιμοποιεί (συμβολικές σταθερές και μεταβλητές), έχουν ένα όνομα, με το οποίο αναφερόμαστε σε αυτά.

Κανόνες ονοματολογίας:

  1. Τα ονόματα μπορούν να αποτελούνται από γράμματα πεζά ή κεφαλαία του ελληνικού ή του λατινικού αλφαβήτου (Α–Ω, A–Z), ψηφία (0–9) καθώς και τον χαρακτήρα κάτω παύλα (underscore) _.
  2. Πρέπει υποχρεωτικά να αρχίζουν με γράμμα.
  3. Επειδή μερικές λέξεις χρησιμοποιούνται από την ίδια τη ΓΛΩΣΣΑ για συγκεκριμένους λόγους (π.χ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ, ΑΚΕΡΑΙΕΣ, ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ, ΑΝ κ.λπ.), αυτές οι λέξεις δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ονόματα. Οι λέξεις αυτές αποκαλούνται δεσμευμένες λέξεις.

Μεταβλητές

  • Οι μεταβλητές που χρησιμοποιούνται σε ένα πρόγραμμα αντιστοιχούνται από το μεταγλωττιστή σε συγκεκριμένες θέσεις μνήμης του υπολογιστή.
  • Η τιμή της μεταβλητής είναι η τιμή που βρίσκεται στην αντίστοιχη θέση μνήμης και μπορεί να μεταβάλλεται κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης του προγράμματος.
  • Ενώ η τιμή της μεταβλητής μπορεί να αλλάζει, αυτό που μένει υποχρεωτικά αναλλοίωτο είναι ο τύπος της.
  • Η ΓΛΩΣΣΑ επιτρέπει τη χρήση μεταβλητών των τεσσάρων τύπων (ακέραιων, πραγματικών, χαρακτήρων και λογικών).
  • Η δήλωση του τύπου κάθε μεταβλητής γίνεται υποχρεωτικά στο τμήμα δήλωσης μεταβλητών.

📌 7.4 Τελεστές

Τελεστές (operators) είναι τα γνωστά σύμβολα με τα οποία γίνονται οι πράξεις.

Είδη Τελεστών (βάσει προτεραιότητας)

  1. Αριθμητικοί:
    • ^ (1η προτεραιότητα) — ύψωση σε δύναμη
    • *, /, MOD, DIV (2η προτεραιότητα)
    • +, – (3η προτεραιότητα)

    Ο τελεστής DIV χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του πηλίκου μιας διαίρεσης ακεραίων, ενώ ο τελεστής MOD για το υπόλοιπο. Π.χ. 7 DIV 2 = 3 και 7 MOD 2 = 1.

    Πράξεις με την ίδια προτεραιότητα εκτελούνται από αριστερά προς τα δεξιά. Για να προηγηθούν πράξεις χαμηλότερης προτεραιότητας χρησιμοποιούνται παρενθέσεις.

  2. Συγκριτικοί: >, <, >=, <=, =, <>
  3. Λογικοί: ΟΧΙ (άρνηση), ΚΑΙ (σύζευξη), Η (διάζευξη)

    Προτεραιότητα λογικών τελεστών: ΟΧΙ → ΚΑΙ → Η

📌 7.5 Έτοιμες Συναρτήσεις της ΓΛΩΣΣΑΣ

Συνάρτηση Περιγραφή
ΗΜ(Χ)Ημίτονο του Χ
ΣΥΝ(Χ)Συνημίτονο του Χ
ΕΦ(Χ)Εφαπτομένη του Χ
Τ_Ρ(Χ)Τετραγωνική ρίζα του Χ
ΛΟΓ(Χ)Φυσικός λογάριθμος του Χ
Ε(Χ)Υπολογισμός του ex
Α_Μ(Χ)Ακέραιο μέρος του Χ
Α_Τ(Χ)Απόλυτη τιμή του Χ

📌 7.6 Αριθμητικές Εκφράσεις

Όταν μια τιμή προκύπτει από υπολογισμό, τότε αναφερόμαστε σε εκφράσεις (expressions). Για τη σύνταξη μιας αριθμητικής έκφρασης χρησιμοποιούνται αριθμητικές σταθερές, μεταβλητές, συναρτήσεις, αριθμητικοί τελεστές και παρενθέσεις. Οι αριθμητικές εκφράσεις υλοποιούν απλές ή σύνθετες μαθηματικές πράξεις.

Κάθε έκφραση παριστάνει μια συγκεκριμένη αριθμητική τιμή, η οποία βρίσκεται μετά την εκτέλεση των πράξεων. Γι' αυτό είναι απαραίτητο όλες οι μεταβλητές που εμφανίζονται σε μια έκφραση να έχουν οριστεί προηγουμένως, δηλαδή να έχουν κάποια τιμή.

📌 7.7 Εντολή Εκχώρησης

Σύνταξη:

Όνομα_Μεταβλητής ← έκφραση

Παραδείγματα:

Α ← 132
ΜΗΝΑΣ ← 'Ιανουάριος'
ΕΜΒΑΔΟΝ ← Α * Β

Λειτουργία: Υπολογίζεται η τιμή της έκφρασης στη δεξιά πλευρά και εκχωρείται η τιμή αυτή στη μεταβλητή που αναφέρεται στην αριστερή πλευρά.

⚠️ Προσοχή: Μια εντολή εκχώρησης σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως εξίσωση. Στην εξίσωση το αριστερό μέλος ισούται με το δεξιό, ενώ στην εντολή εκχώρησης η τιμή του δεξιού μέλους εκχωρείται, μεταβιβάζεται, αποδίδεται στη μεταβλητή του αριστερού μέλους.

📌 7.8 Εντολές Εισόδου – Εξόδου

Εντολή Εισόδου: ΔΙΑΒΑΣΕ

Για την εισαγωγή δεδομένων από το πληκτρολόγιο χρησιμοποιούμε την εντολή ΔΙΑΒΑΣΕ.

Σύνταξη:

ΔΙΑΒΑΣΕ λίστα_μεταβλητών

Παράδειγμα:

ΔΙΑΒΑΣΕ Α, Β

Η εντολή ΔΙΑΒΑΣΕ ακολουθείται πάντοτε από ένα ή περισσότερα ονόματα μεταβλητών. Αν υπάρχουν περισσότερες από μία μεταβλητές, τότε χωρίζονται με κόμμα. Κατά την εκτέλεση του προγράμματος η εντολή διακόπτει την εκτέλεσή του και το πρόγραμμα περιμένει την εισαγωγή από το πληκτρολόγιο τιμών, που θα εκχωρηθούν στις μεταβλητές. Μετά την ολοκλήρωση της εντολής, η εκτέλεση συνεχίζεται με την επόμενη εντολή.

Εντολή Εξόδου: ΓΡΑΨΕ

Για την εμφάνιση αποτελεσμάτων χρησιμοποιούμε την εντολή ΓΡΑΨΕ.

Σύνταξη:

ΓΡΑΨΕ λίστα_στοιχείων

Παράδειγμα:

ΓΡΑΨΕ 'Η τιμή είναι', Χ

Η εντολή ΓΡΑΨΕ έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση τιμών στη μονάδα εξόδου. Συσκευή εξόδου μπορεί να είναι η οθόνη, ο εκτυπωτής, η βοηθητική μνήμη ή γενικά οποιαδήποτε συσκευή εξόδου έχει οριστεί στο πρόγραμμα (εμείς θεωρούμε ως συσκευή εξόδου συνήθως την οθόνη).

Η λίστα στοιχείων μπορεί να περιέχει σταθερές τιμές και ονόματα μεταβλητών. Όταν κάποιο όνομα μεταβλητής περιέχεται στη λίστα, τότε αρχικά ανακτάται η τιμή της και στη συνέχεια η τιμή εμφανίζεται στην οθόνη.

Η χρήση της εντολής ΓΡΑΨΕ είναι κυρίως η εμφάνιση μηνυμάτων από τον υπολογιστή, καθώς και αποτελεσμάτων που περιέχονται στις μεταβλητές.

💡 Σημείωση: Στην κωδικοποίηση αλγόριθμου οι αντίστοιχες εντολές εμφάνισης είναι: Εμφάνισε (ως συσκευή εξόδου η οθόνη) και Εκτύπωσε (ως συσκευή εξόδου ο εκτυπωτής).

Τρόποι Απόδοσης Τιμής σε Μεταβλητή

Μια μεταβλητή μπορεί να πάρει τιμές ΜΟΝΟ με δύο τρόπους:

  1. 1ος τρόπος: Με την εντολή εκχώρησης τιμής
  2. 2ος τρόπος: Με την εντολή ΔΙΑΒΑΣΕ από το χρήστη

📌 7.9 Δομή ενός Προγράμματος της ΓΛΩΣΣΑΣ

Η πρώτη εντολή κάθε προγράμματος είναι υποχρεωτικά η επικεφαλίδα του προγράμματος, η οποία είναι η λέξη ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ακολουθούμενη από το όνομα του προγράμματος. Το τελευταίο πρέπει να υπακούει στους κανόνες δημιουργίας ονομάτων της ΓΛΩΣΣΑΣ.

Στη συνέχεια ακολουθεί το τμήμα δήλωσης των σταθερών του προγράμματος, αν βέβαια το πρόγραμμά μας χρησιμοποιεί σταθερές.

Αμέσως μετά είναι το τμήμα δήλωσης μεταβλητών, όπου δηλώνονται υποχρεωτικά τα ονόματα όλων των μεταβλητών καθώς και ο τύπος τους.

Ακολουθεί το κύριο μέρος του προγράμματος, που περιλαμβάνει όλες τις εκτελέσιμες εντολές. Οι εντολές αυτές περιλαμβάνονται υποχρεωτικά ανάμεσα στις λέξεις ΑΡΧΗ και ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ.

Τέλος, αν το πρόγραμμα χρησιμοποιεί διαδικασίες ή συναρτήσεις, αυτές γράφονται μετά το ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ.

Παρατηρήσεις:

  • Κάθε εντολή γράφεται σε ξεχωριστή γραμμή.
  • Αν μια εντολή πρέπει να συνεχιστεί και στην επόμενη γραμμή, τότε ο πρώτος χαρακτήρας αυτής της γραμμής πρέπει να είναι ο χαρακτήρας &.
  • Αν ο πρώτος χαρακτήρας είναι το θαυμαστικό !, σημαίνει ότι αυτή η γραμμή περιέχει σχόλια και όχι εκτελέσιμες εντολές.

Γενική Δομή Προγράμματος:

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Όνομα_Προγράμματος
! Τμήμα δήλωσης σταθερών (προαιρετικό)
ΣΤΑΘΕΡΕΣ
  ...
! Τμήμα δήλωσης μεταβλητών
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ...
! Κύριο μέρος
ΑΡΧΗ
  ...
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
💡 Συμβουλή: Κάνε κλικ σε κάθε ερώτηση για να δεις την αναλυτική απάντηση.

7.1 Ποιο είναι το αλφάβητο της γλώσσας;

▼

Το αλφάβητο της ΓΛΩΣΣΑΣ αποτελείται από τα γράμματα του ελληνικού και του λατινικού αλφαβήτου, τα ψηφία, καθώς και από ειδικά σύμβολα, που χρησιμοποιούνται για προκαθορισμένες ενέργειες.

Συγκεκριμένα:

  • Γράμματα: Κεφαλαία και πεζά ελληνικού (Α–Ω, α–ω) και λατινικού (A–Z, a–z) αλφαβήτου.
  • Ψηφία: 0–9
  • Ειδικοί χαρακτήρες: + – * / = ^ ( ) . , ' ! & κενός χαρακτήρας

7.2 Ποιους τύπους δεδομένων υποστηρίζει η γλώσσα;

▼

Οι τύποι δεδομένων που υποστηρίζει η ΓΛΩΣΣΑ είναι:

  • Ακέραιος τύπος: Περιλαμβάνει τους ακέραιους αριθμούς (θετικούς, αρνητικούς ή μηδέν). Π.χ. 1, 3409, 0, –25.
  • Πραγματικός τύπος: Περιλαμβάνει τους πραγματικούς αριθμούς (θετικούς, αρνητικούς ή μηδέν). Π.χ. 3.14159, 2.71828, –112.45, 0.45.
  • Χαρακτήρας: Αναφέρεται σε έναν χαρακτήρα ή μια σειρά χαρακτήρων. Τα δεδομένα αυτού του τύπου μπορούν να περιέχουν οποιονδήποτε χαρακτήρα παράγεται από το πληκτρολόγιο. Οι χαρακτήρες πρέπει υποχρεωτικά να βρίσκονται μέσα σε απλά εισαγωγικά (''). Ονομάζονται συχνά αλφαριθμητικά. Π.χ. 'Κ', 'Κώστας', 'σήμερα είναι Τετάρτη'.
  • Λογικός: Δέχεται μόνο δύο τιμές: ΑΛΗΘΗΣ και ΨΕΥΔΗΣ.

7.3 Ποιους κανόνες ονοματολογίας γνωρίζετε;

▼

Κάθε πρόγραμμα, καθώς και τα δεδομένα που χρησιμοποιεί (συμβολικές σταθερές και μεταβλητές), έχουν ένα όνομα, με το οποίο αναφερόμαστε σε αυτά.

Κανόνες ονοματολογίας:

  1. Τα ονόματα μπορούν να αποτελούνται από γράμματα πεζά ή κεφαλαία του ελληνικού ή του λατινικού αλφαβήτου (Α–Ω, A–Z), ψηφία (0–9) καθώς και τον χαρακτήρα κάτω παύλα (_).
  2. Πρέπει υποχρεωτικά να αρχίζουν με γράμμα.
  3. Επειδή μερικές λέξεις χρησιμοποιούνται από την ίδια τη ΓΛΩΣΣΑ για συγκεκριμένους λόγους (π.χ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ, ΑΚΕΡΑΙΕΣ, ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ, ΑΝ κ.λπ.), αυτές οι λέξεις δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ονόματα. Οι λέξεις αυτές αποκαλούνται δεσμευμένες λέξεις.

Μεταβλητές:

  • Οι μεταβλητές αντιστοιχούνται από το μεταγλωττιστή σε συγκεκριμένες θέσεις μνήμης.
  • Η τιμή της μεταβλητής μπορεί να μεταβάλλεται κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης.
  • Αυτό που μένει αναλλοίωτο είναι ο τύπος της.
  • Η δήλωση του τύπου κάθε μεταβλητής γίνεται υποχρεωτικά στο τμήμα δήλωσης μεταβλητών.

7.4 Τι είναι οι τελεστές και ποια είδη τελεστών υποστηρίζει η ΓΛΩΣΣΑ;

▼

Τελεστές (operators) είναι τα γνωστά σύμβολα με τα οποία γίνονται οι πράξεις.

Είδη τελεστών βάσει προτεραιότητας:

  1. Αριθμητικοί:
    • ^ (1η προτεραιότητα)
    • *, /, MOD, DIV (2η προτεραιότητα)
    • +, – (3η προτεραιότητα)

    Ο τελεστής DIV χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του πηλίκου μιας διαίρεσης ακεραίων, ενώ ο τελεστής MOD για το υπόλοιπο. Π.χ. 7 DIV 2 = 3 και 7 MOD 2 = 1.

    Πράξεις με την ίδια προτεραιότητα εκτελούνται από αριστερά προς τα δεξιά. Για να προηγηθούν πράξεις χαμηλότερης προτεραιότητας χρησιμοποιούνται παρενθέσεις.

  2. Συγκριτικοί: >, <, >=, <=, =, <>
  3. Λογικοί: ΟΧΙ (άρνηση), ΚΑΙ (σύζευξη), Η (διάζευξη). Προτεραιότητα: ΟΧΙ, ΚΑΙ, Η.

7.5 Ποιες είναι οι έτοιμες συναρτήσεις της ΓΛΩΣΣΑΣ;

▼

Οι έτοιμες συναρτήσεις της ΓΛΩΣΣΑΣ είναι:

  • ΗΜ(Χ) — Ημίτονο του Χ
  • ΣΥΝ(Χ) — Συνημίτονο του Χ
  • ΕΦ(Χ) — Εφαπτομένη του Χ
  • Τ_Ρ(Χ) — Τετραγωνική ρίζα του Χ
  • ΛΟΓ(Χ) — Φυσικός λογάριθμος του Χ
  • Ε(Χ) — Υπολογισμός του ex
  • Α_Μ(Χ) — Ακέραιο μέρος του Χ
  • Α_Τ(Χ) — Απόλυτη τιμή του Χ

7.6 Τι απαιτείται για τη σύνταξη μιας αριθμητικής έκφρασης;

▼

Όταν μια τιμή προκύπτει από υπολογισμό, τότε αναφερόμαστε σε εκφράσεις (expressions). Για τη σύνταξη μιας αριθμητικής έκφρασης χρησιμοποιούνται αριθμητικές σταθερές, μεταβλητές, συναρτήσεις, αριθμητικοί τελεστές και παρενθέσεις. Οι αριθμητικές εκφράσεις υλοποιούν απλές ή σύνθετες μαθηματικές πράξεις.

Κάθε έκφραση παριστάνει μια συγκεκριμένη αριθμητική τιμή, η οποία βρίσκεται μετά την εκτέλεση των πράξεων. Γι' αυτό είναι απαραίτητο όλες οι μεταβλητές που εμφανίζονται σε μια έκφραση να έχουν οριστεί προηγουμένως, δηλαδή να έχουν κάποια τιμή.

7.7 Ποια η λειτουργία και η σύνταξη μιας εντολής εκχώρησης;

▼

Σύνταξη:

Όνομα_Μεταβλητής ← έκφραση

Παραδείγματα:

Α ← 132
ΜΗΝΑΣ ← 'Ιανουάριος'
ΕΜΒΑΔΟΝ ← Α * Β

Λειτουργία: Υπολογίζεται η τιμή της έκφρασης στη δεξιά πλευρά και εκχωρείται η τιμή αυτή στη μεταβλητή που αναφέρεται στην αριστερή πλευρά.

Μια εντολή εκχώρησης σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως εξίσωση. Στην εξίσωση το αριστερό μέλος ισούται με το δεξιό, ενώ στην εντολή εκχώρησης η τιμή του δεξιού μέλους εκχωρείται, μεταβιβάζεται, αποδίδεται στη μεταβλητή του αριστερού μέλους.

7.8 Ποιες εντολές ΕΙΣΟΔΟΥ–ΕΞΟΔΟΥ υποστηρίζει η ΓΛΩΣΣΑ;

▼

Εντολή Εισόδου: ΔΙΑΒΑΣΕ

Για την εισαγωγή δεδομένων από το πληκτρολόγιο χρησιμοποιούμε την εντολή ΔΙΑΒΑΣΕ.

Σύνταξη: ΔΙΑΒΑΣΕ λίστα_μεταβλητών

Παράδειγμα: ΔΙΑΒΑΣΕ Α, Β

Η εντολή ΔΙΑΒΑΣΕ ακολουθείται πάντοτε από ένα ή περισσότερα ονόματα μεταβλητών. Αν υπάρχουν περισσότερες από μία μεταβλητές, τότε χωρίζονται με κόμμα. Κατά την εκτέλεση του προγράμματος η εντολή διακόπτει την εκτέλεσή του και το πρόγραμμα περιμένει την εισαγωγή από το πληκτρολόγιο τιμών, που θα εκχωρηθούν στις μεταβλητές. Μετά την ολοκλήρωση της εντολής η εκτέλεση συνεχίζεται με την επόμενη εντολή.

Εντολή Εξόδου: ΓΡΑΨΕ

Για την εμφάνιση αποτελεσμάτων χρησιμοποιούμε την εντολή ΓΡΑΨΕ.

Σύνταξη: ΓΡΑΨΕ λίστα_στοιχείων

Παράδειγμα: ΓΡΑΨΕ 'Η τιμή είναι', Χ

Η εντολή ΓΡΑΨΕ έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση τιμών στη μονάδα εξόδου (συνήθως την οθόνη). Η λίστα στοιχείων μπορεί να περιέχει σταθερές τιμές και ονόματα μεταβλητών. Όταν κάποιο όνομα μεταβλητής περιέχεται στη λίστα, τότε αρχικά ανακτάται η τιμή της και στη συνέχεια εμφανίζεται.

Στην κωδικοποίηση αλγόριθμου οι αντίστοιχες εντολές εμφάνισης είναι: Εμφάνισε (οθόνη) και Εκτύπωσε (εκτυπωτής).

Τρόποι απόδοσης τιμής σε μεταβλητή:

  1. Με την εντολή εκχώρησης τιμής
  2. Με την εντολή ΔΙΑΒΑΣΕ από το χρήστη

7.9 Περιγράψτε τη ΔΟΜΗ ενός ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ της ΓΛΩΣΣΑΣ

▼

Η πρώτη εντολή κάθε προγράμματος είναι υποχρεωτικά η επικεφαλίδα του προγράμματος, η οποία είναι η λέξη ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ακολουθούμενη από το όνομα του προγράμματος. Το τελευταίο πρέπει να υπακούει στους κανόνες δημιουργίας ονομάτων της ΓΛΩΣΣΑΣ.

Στη συνέχεια ακολουθεί το τμήμα δήλωσης των σταθερών του προγράμματος, αν βέβαια το πρόγραμμά μας χρησιμοποιεί σταθερές.

Αμέσως μετά είναι το τμήμα δήλωσης μεταβλητών, όπου δηλώνονται υποχρεωτικά τα ονόματα όλων των μεταβλητών καθώς και ο τύπος τους.

Ακολουθεί το κύριο μέρος του προγράμματος, που περιλαμβάνει όλες τις εκτελέσιμες εντολές. Οι εντολές αυτές περιλαμβάνονται υποχρεωτικά ανάμεσα στις λέξεις ΑΡΧΗ και ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ.

Τέλος, αν το πρόγραμμα χρησιμοποιεί διαδικασίες ή συναρτήσεις, αυτές γράφονται μετά το ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ.

Παρατηρήσεις:

  • Κάθε εντολή γράφεται σε ξεχωριστή γραμμή.
  • Αν μια εντολή πρέπει να συνεχιστεί και στην επόμενη γραμμή, τότε ο πρώτος χαρακτήρας αυτής της γραμμής πρέπει να είναι ο χαρακτήρας &.
  • Αν ο πρώτος χαρακτήρας είναι το θαυμαστικό (!), σημαίνει ότι αυτή η γραμμή περιέχει σχόλια και όχι εκτελέσιμες εντολές.
🎯 Οδηγίες: Επίλεξε μία απάντηση σε κάθε ερώτηση. Θα δεις άμεση ανατροφοδότηση. Στο τέλος εμφανίζεται το συνολικό σκορ.

1. Ποιος από τους παρακάτω είναι έγκυρο όνομα μεταβλητής στη ΓΛΩΣΣΑ;

Α. 1ΑΡΙΘΜΟΣ
Β. ΑΡΙΘΜΟΣ_1
Γ. ΑΚΕΡΑΙΕΣ
Δ. ΑΡΙΘΜΟΣ-1
✅ Σωστά! Το όνομα πρέπει να αρχίζει με γράμμα, να περιέχει μόνο γράμματα, ψηφία και κάτω παύλα, και να μην είναι δεσμευμένη λέξη.
❌ Λάθος. Το (Α) αρχίζει με ψηφίο, το (Γ) είναι δεσμευμένη λέξη, το (Δ) περιέχει παύλα που δεν επιτρέπεται.

2. Ποιος τύπος δεδομένων δέχεται μόνο τις τιμές ΑΛΗΘΗΣ και ΨΕΥΔΗΣ;

Α. Ακέραιος
Β. Χαρακτήρας
Γ. Λογικός
Δ. Πραγματικός
✅ Σωστά! Ο λογικός τύπος δέχεται μόνο τις τιμές ΑΛΗΘΗΣ και ΨΕΥΔΗΣ.
❌ Λάθος. Ο λογικός τύπος είναι αυτός που δέχεται μόνο ΑΛΗΘΗΣ και ΨΕΥΔΗΣ.

3. Τι αποτέλεσμα δίνει η έκφραση 7 DIV 2;

Α. 3
Β. 1
Γ. 3.5
Δ. 14
✅ Σωστά! Ο τελεστής DIV δίνει το πηλίκο της ακέραιας διαίρεσης. 7 DIV 2 = 3.
❌ Λάθος. Ο DIV δίνει το πηλίκο. 7 DIV 2 = 3 (το 1 είναι το υπόλοιπο, που δίνει το MOD).

4. Ποια είναι η σωστή σειρά προτεραιότητας των αριθμητικών τελεστών;

Α. +, –, *, /, ^
Β. ^, *, /, MOD, DIV, +, –
Γ. *, /, +, –, ^
Δ. +, –, ^, *, /
✅ Σωστά! Η σειρά είναι: ^ (1η), *, /, MOD, DIV (2η), +, – (3η).
❌ Λάθος. Η σωστή σειρά είναι: ^ πρώτα, μετά *, /, MOD, DIV, και τέλος +, –.

5. Ποια συνάρτηση υπολογίζει το ακέραιο μέρος ενός αριθμού;

Α. Α_Τ(Χ)
Β. Τ_Ρ(Χ)
Γ. Α_Μ(Χ)
Δ. Ε(Χ)
✅ Σωστά! Η Α_Μ(Χ) υπολογίζει το ακέραιο μέρος του Χ.
❌ Λάθος. Η Α_Μ(Χ) είναι το ακέραιο μέρος. Η Α_Τ(Χ) είναι η απόλυτη τιμή, η Τ_Ρ(Χ) η τετραγωνική ρίζα.

6. Πώς πρέπει να γράφονται οι τιμές τύπου χαρακτήρα;

Α. Μέσα σε διπλά εισαγωγικά " "
Β. Μέσα σε απλά εισαγωγικά ''
Γ. Χωρίς εισαγωγικά
Δ. Μέσα σε αγκύλες [ ]
✅ Σωστά! Οι χαρακτήρες πρέπει υποχρεωτικά να βρίσκονται μέσα σε απλά εισαγωγικά.
❌ Λάθος. Οι τιμές τύπου χαρακτήρα πρέπει να βρίσκονται μέσα σε απλά εισαγωγικά ('').

7. Ποια εντολή χρησιμοποιείται για την εισαγωγή δεδομένων από το πληκτρολόγιο;

Α. ΔΙΑΒΑΣΕ
Β. ΓΡΑΨΕ
Γ. ΕΜΦΑΝΙΣΕ
Δ. ΕΚΤΥΠΩΣΕ
✅ Σωστά! Η εντολή ΔΙΑΒΑΣΕ χρησιμοποιείται για την εισαγωγή δεδομένων από το πληκτρολόγιο.
❌ Λάθος. Η ΔΙΑΒΑΣΕ είναι η εντολή εισόδου. Οι υπόλοιπες είναι εντολές εξόδου.

8. Σε ποια εντολή περιλαμβάνονται υποχρεωτικά όλες οι εκτελέσιμες εντολές ενός προγράμματος;

Α. ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ... ΤΕΛΟΣ_ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ
Β. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ... ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
Γ. ΑΡΧΗ ... ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
Δ. ΣΤΑΘΕΡΕΣ ... ΤΕΛΟΣ_ΣΤΑΘΕΡΩΝ
✅ Σωστά! Οι εκτελέσιμες εντολές περιλαμβάνονται υποχρεωτικά ανάμεσα στις λέξεις ΑΡΧΗ και ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ.
❌ Λάθος. Το κύριο μέρος με τις εκτελέσιμες εντολές βρίσκεται ανάμεσα σε ΑΡΧΗ και ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ.

9. Πόσοι τρόποι υπάρχουν για να πάρει τιμή μια μεταβλητή;

Α. 1
Β. 2
Γ. 3
Δ. 4
✅ Σωστά! Μια μεταβλητή μπορεί να πάρει τιμή με δύο τρόπους: με εντολή εκχώρησης ή με την εντολή ΔΙΑΒΑΣΕ.
❌ Λάθος. Υπάρχουν δύο τρόποι: εκχώρηση και ΔΙΑΒΑΣΕ.

10. Τι σημαίνει αν ο πρώτος χαρακτήρας μιας γραμμής είναι το θαυμαστικό (!);

Α. Η γραμμή περιέχει σχόλια
Β. Η εντολή συνεχίζεται στην επόμενη γραμμή
Γ. Η γραμμή είναι κενή
Δ. Πρόκειται για δήλωση μεταβλητής
✅ Σωστά! Το θαυμαστικό (!) σημαίνει ότι η γραμμή περιέχει σχόλια και όχι εκτελέσιμες εντολές.
❌ Λάθος. Το θαυμαστικό (!) υποδηλώνει σχόλια. Ο χαρακτήρας & χρησιμοποιείται για συνέχιση εντολής.

🏆 Τελικό Σκορ

Σκορ: 0 / 10

💪 Προκλήσεις: Προσπάθησε να τις λύσεις μόνος σου πριν δεις την απάντηση!

Άσκηση 1: Συμπλήρωση Κενών

⭐⭐

Συμπλήρωσε τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις:

«Οι τύποι δεδομένων που υποστηρίζει η ΓΛΩΣΣΑ είναι οι ___________, που περιλαμβάνουν τους ___________ και τους ___________ αριθμούς, οι ___________ και τέλος οι ___________.»

Λύση: αριθμητικοί, ακέραιους, πραγματικούς, χαρακτήρες, λογικοί.

Άσκηση 2: Αντιστοίχιση Τελεστών

⭐⭐⭐

Αντιστοίχισε τους τελεστές της Στήλης Α με τη λειτουργία της Στήλης Β:

Στήλη ΑΣτήλη Β
1. DIVα. Ύψωση σε δύναμη
2. MODβ. Υπόλοιπο ακέραιας διαίρεσης
3. ^γ. Πηλίκο ακέραιας διαίρεσης
4. <>δ. Άνισο

Λύση:

  • 1 → γ (DIV = πηλίκο)
  • 2 → β (MOD = υπόλοιπο)
  • 3 → α (^ = δύναμη)
  • 4 → δ (<> = άνισο)

Άσκηση 3: Σωστό ή Λάθος

⭐⭐

Χαρακτήρισε τις παρακάτω προτάσεις ως Σωστό (Σ) ή Λάθος (Λ):

  1. Η εντολή εκχώρησης είναι ισοδύναμη με μια μαθηματική εξίσωση.
  2. Οι μεταβλητές μπορούν να αλλάζουν τύπο κατά την εκτέλεση του προγράμματος.
  3. Η εντολή ΓΡΑΨΕ χρησιμοποιείται για είσοδο δεδομένων.
  4. Ο τελεστής MOD δίνει το υπόλοιπο μιας ακέραιας διαίρεσης.
  5. Το όνομα ενός προγράμματος μπορεί να αρχίζει με ψηφίο.

Λύση:

  1. Λάθος (Λ) — Η εκχώρηση δεν είναι εξίσωση. Μεταβιβάζει την τιμή του δεξιού μέλους στο αριστερό.
  2. Λάθος (Λ) — Ο τύπος της μεταβλητής παραμένει αναλλοίωτος.
  3. Λάθος (Λ) — Η ΓΡΑΨΕ είναι εντολή εξόδου. Η ΔΙΑΒΑΣΕ είναι για είσοδο.
  4. Σωστό (Σ) — Ο MOD δίνει ακριβώς το υπόλοιπο.
  5. Λάθος (Λ) — Τα ονόματα πρέπει υποχρεωτικά να αρχίζουν με γράμμα.

Άσκηση 4: Αντιστοίχιση Συναρτήσεων

⭐⭐⭐

Αντιστοίχισε τις συναρτήσεις με το αποτέλεσμά τους:

ΣυνάρτησηΑποτέλεσμα
1. Α_Τ(-5.3)α. 5.3
2. Α_Μ(5.3)β. 5
3. Τ_Ρ(16)γ. 4
4. ΗΜ(0)δ. 0

Λύση:

  • 1 → α (Α_Τ = απόλυτη τιμή → 5.3)
  • 2 → β (Α_Μ = ακέραιο μέρος → 5)
  • 3 → γ (Τ_Ρ = τετραγωνική ρίζα → 4)
  • 4 → δ (ΗΜ(0) = 0)

Άσκηση 5: Συμπλήρωση Δομής Προγράμματος

⭐⭐⭐⭐

Συμπλήρωσε τα κενά στη δομή ενός προγράμματος ΓΛΩΣΣΑΣ:

___________ Υπολογισμός
! Δήλωση μεταβλητών
___________
  Α: ___________
  Β: ___________
  Γ: ___________
___________
  ΔΙΑΒΑΣΕ Α, Β
  Γ ← Α + Β
  ___________ 'Το άθροισμα είναι', Γ
___________

Λύση:

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Υπολογισμός
! Δήλωση μεταβλητών
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  Α: ΑΚΕΡΑΙΑ
  Β: ΑΚΕΡΑΙΑ
  Γ: ΑΚΕΡΑΙΑ
ΑΡΧΗ
  ΔΙΑΒΑΣΕ Α, Β
  Γ ← Α + Β
  ΓΡΑΨΕ 'Το άθροισμα είναι', Γ
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ